Over ons:
Wij zijn een eigentijdse en toegankelijke boekhandel met een passie voor boeken. Wij zijn nieuwsgierig naar wat boeken voor u betekenen. Want uitnodigend en inspirerend blijven, daar gaat het om bij Plantage Benissimo. Ons deskundige personeel staat altijd klaar om u te adviseren welke boeken het beste aansluiten bij uw smaak en interesse.
Kortom… ontdek het bij Plantage Benissimo!
Van harte welkom in onze boekhandel!
Hubert, Mirjam, Annemiek en Kimberley
Ik ben geen blogger maar heb wel mijn meningen en ideeen over zaken aangaande mijn vak. Deze losse stukken zet ik op deze pagina zodat ze blijvend gelezen kunnen worden,
Hartelijke groet
Hubert van Belois
Open brief geplaatst op www.rookies.nl over de wereld van het boek en de nieuwe media, september 2011
UITGEVERS: digitaliseer, digitaliseer!
Ik heb een leuke boekhandel. Ik ben een boekenvakker in hart en nieren en een echte liefhebber van het boek als product.
Het is een open deur u nog eens te vertellen dat het vak in een turbulente fase zit. De algehele omzetdalingen in de detailhandel hebben ook in het boekenvak het afgelopen jaar serieus toegeslagen. Alles lijkt ineens op losse schroeven te staan en het vak is in een enorme kramp geschoten. De pers besteedt massaal aandacht aan de “teloorgang van de boekhandel” en de “verdwijning van het boek”, naar mijn mening vaak onevenwichtig. Een voor het publiek nog onzichtbaar effect merken we bij banken en andere financiers: jarenlang werd het boekenvak als stabiel gezien, maar nu zijn ze nauwelijks nog bereid te (her-)financieren.
Het zal nooit meer zijn zoals het was en dat is inderdaad een shock.
De boekhandel
De shake-out die nu aan de gang is in het boekhandelsbestand komt voor mij echt niet als een verrassing. Heel veel bedrijfseconomische keuzes van boekhandelaren waren altijd meer gebaseerd op hun grote liefde voor boeken en op het eigen baas willen zijn, dan op keuzes die tot een optimaal economisch renderende bedrijfsvoering leidden. En boekhandelaren hebben daar heel lang mee weg kunnen komen. En ik kan het echt zelf weten, geloof me.
De onderdelen van het assortiment waar boekhandels aan konden verdienen, zoals schoolboeken, levering van kantoorartikelen en abonnementen aan bedrijven en overheidsinstanties, zijn nagenoeg geheel uit de boekhandel verdwenen. En de belangrijkste pijler van het assortiment, HET BOEK, staat ook onder druk. Dan kan het hard gaan.
Financiële ruimte om te blijven vernieuwen en investeren is weinigen gegeven sinds het topjaar 2007.
Macro-economisch gezien misschien logisch dat er minder boekhandels overblijven, maar voor hen die hun zaak verliezen zijn het natuurlijk individuele drama’s.
Denk ik dat alle boekhandels verdwijnen? Nee. Ik denk ook niet dat het boek verdwijnt. Het boek en het lezen krijgt wel veel meer vormen. Er wordt niet minder gelezen, maar anders. En volgens mij wordt er juist ook meer gelezen dan ooit.
Natuurlijk betekent dit dat de boekhandelaar serieuze uitdagingen op zijn bord heeft. Het zal nog een tour de force worden zijn winkelmeters rendabel genoeg te houden. Hij zal zijn kennis, assortimenten en winkelplezier verder moeten versterken en klanten maximaal aan zich binden. Hij zal mee moeten gaan in de nieuwe media en kansen moeten zien en benutten, met vallen en opstaan.
Oproep aan uitgevers: digitaliseer! (1)
Het e-book is er en gaat niet meer weg. Hoe groot het marktaandeel wordt? Niemand weet het. Maar zelfs voorzichtige schattingen als een marktaandeel van 10-15 % heeft enorme gevolgen. Ons mooie vak mag niet dezelfde fout maken die in mijn ogen de cd-winkels hebben gemaakt: te lang afwachten met een oplossing die de consument wil. We moeten met z’n allen uitgevers en boekhandels het e-book omarmen. Wij moeten zeggen: beste lezer, wij zijn er klaar voor. We kennen het e-book, we weten hoe het werkt en we hebben een enorm aanbod voor alle lezers en in alle soorten vormen, in allerlei prijsklassen. We hebben mooie cadeau-edities in een doosje met een strik, we hebben pakketaanbiedingen van boek en e-book, etc.
Voor mij als winkelier geldt: beste klant: zegt u het maar. U wilt graag een boek; in welke vorm mag ik het u leveren? Als mooi, papieren boek, als e-book voor uw op uw e-reader, als luisterboek, voor op uw smartphone? U zegt het maar! Ik richt mijn winkel er op in. Ik plak op mijn echte boeken stickers met de tekst: ook verkrijgbaar als e-book. U kunt bij mij in de winkel een e-book kopen en voor u de deur uit bent zit het in uw mailbox. Ik kondig het aan op mijn etalages, in mijn winkel. Ik werk er mee in mijn nieuwsbrieven, mijn website, mijn facebook, mijn twitter.
Wij lezen en dus ook e-books J
Oproep aan uitgevers: digitaliseer! (2)
Bovendien is er nog een nieuwe vorm van het boek, die potentieel nog meer oplevert dan de verkoop van e-books: Printing On Demand!
Uitgevers, als u toch alles digitaliseert, kunnen we gelijk alles open stellen met POD. De markt voor niet meer leverbare boeken is groot. Ik sta elke dag op de winkelvloer en moet met gemak elke dag 10 keer melden dat een boek niet meer in druk is. En dat is maar in één winkel. Denk eens na over die mogelijkheden voor omzetvergroting, ook nog in het papieren boek. Met bestaand materiaal!
Uitgevers, auteurs en boekhandels
Ik heb u als uitgever nodig, digitaliseer! U heeft mij nodig voor de verkoop, laten we meer samen promoten.
Auteurs, ik heb u nodig voor uw mooie boeken, ook als e-book. U heeft mij nodig voor de verkoop, laten we samen promoten.
Wij hebben elkaar nodig om alle kansen te pakken die er zijn,
Hubert van Belois
PlantageBenissimo (@BenissimoRD)
Open brief aan het NRC als reactie of hoofdredactioneel artikel over het boekenvak van zaterdag 28 mei j.l.
Leve het lezen én het boek
Beste redactie,
Oei, in uw hoofdredactioneel van afgelopen zaterdag over het boekenvak, gooit u wel een heleboel elementen op een hoop. U zit op een aantal punten heel goed, op een aantal niet.
De glans van het vak
De scheidslijn tussen literatuur en lectuur is de afgelopen twee decennia grotendeels verdwenen (zoals eerder in bv de Angelsaksische landen). De aandacht en promotie van boeken is mede daardoor verschoven van de door u genoemde boekenbijlagen en (mislukte) boekenprogramma’s naar damesbladen als Libelle en Margriet en op tv naar DWDD (leve Matthijs!) en Pauw en Witteman. Daarmee is de aandacht voor boeken veel groter geworden en is een nieuwe generatie schrijvers zoals Saskia Noort, Herman Koch en Kluun bekender en populairder bij een groter deel van de bevolking dan de traditionele, literaire schrijvers van voorheen.
Media-aandacht heeft ook bepaald geholpen om de boeken van de laatstgenoemden, bv Siebelink en Van Dis, tot grote bestsellers te maken. Veel meer schrijvers dan ooit kunnen leven van het schrijven of daaraan gerelateerde theatervoorstellingen, lezingen en boekverfilmingen.
De boekenbijlage van uw krant is bijvoorbeeld toonaangevend voor de klanten van mijn boekhandel in de hoogopgeleide en literair gerichte wijk Hillegersberg te Rotterdam maar van veel minder invloed voor de klanten van mijn boekhandel in Etten-Leur. Toch zijn beide succesvolle boekhandels met een mooi rendement. Beide boekhandels voldeden niet aan de criteria van recente verkiezing van beste boekhandel van Nederland. In die verkiezing keek u welke boekhandels de klassiekers uit de literatuur op voorraad had, of ze nou verkoopbaar zijn of niet. Er zijn veel meer én betere criteria om een goede boekhandel te toetsen.
De (fysieke) boekhandel is een retailer
Laten we vanuit economisch perspectief naar de boekhandel kijken. De boekhandel is een winkel; wel één met het mooist denkbare product, maar toch een winkel. Sterker nog, de boekhandel is (ook) een cadeauwinkel die moet concurreren met andere cadeauwinkels zoals bloemenzaken, parfumverkopers, etc. De boekhandel moet daarom steeds meer leren om zich als echte retailer te gedragen.
Lange tijd kenden boekhandels een gestage economische groei, net als vele andere retailbranches, met als topjaar 2007.
Toen kwam de economische crisis. De neergang in omzet in alle andere retailbranches was tot nu toe veel groter dan in de boekhandels, maar nu komen wij ook aan de beurt.
Zo ging het ook in de vorige economische crisis. De boekhandel had niet enorm veel last van de toenmalige misere maar profiteerde vervolgens ook als laatste en besheiden toen consumenten weer meer gingen besteden. Het boek was voor de lezers een vast gegeven, bezuinigd werd er op andere, grotere aankopen. Bij de groeiende economie waren de grotere aankopen als eerste aan de beurt, de boekhandel profiteerde veel minder. Al met al een stabiele branche.
De huidige omzetdaling is veel meer te wijten aan de veranderende economische ontwikkelingen voor winkels (zie de cijfers: alleen de supermarkt draait volop door). Deze veranderingen zullen – als overal – haar invloed hebben. Er komen minder mensen winkelen (overal) en ze geven minder geld uit.
Het aantal boekhandels zal de komende jaren verder afnemen. Als we er nuchter naar kijken niet verwonderlijk: veel boekverkopers hebben hun boekhandel overeind weten te houden met hun passie, niet (vooral) om economisch gewin. Boekverkopers die niet hebben geïnvesteerd, niet zijn gemoderniseerd of een verkeerd concept hebben, zullen het volgens harde economische wetten niet halen. Tragisch, maar sanering zal hoe dan ook plaats vinden en zij die overblijven zullen – ook op economische gronden – kunnen overleven. Natuurlijk heeft de enorme groei via het internet (die nu ook overigens afvlakt) een serieuze invloed. Ebooks kunnen een bedreiging gaan vormen maar zijn dat omzetmatig gezien nog lang niet. Beide ontwikkelingen geven echter ook juist kansen voor meer verkoop van boeken, ook in de fysieke boekhandel.
De fouten van de (fysieke) boekhandel
Ik geef als boekhandelaar en ondernemer niemand de schuld. Ik onderzoek voortdurend mijn eigen rol en mogelijkheden.
Boekhandels en uitgevers hebben elkaar veel te lang in een houdgreep gehouden. Samen zijn zij steeds meer van hetzelfde gaan doen. Steeds meer hetzelfde inkopen, overal stapels van dezelfde boeken en alle promotiegelden vervolgens op dezelfde titels ingezet. Kijk om u heen: van groot tot klein, van inloopwinkel tot assortimentsboekhandel: overal wordt nu de nieuwe Jean Auel groots gepromoot, ten koste van aandacht voor andere boeken.
De bestselleritis heeft een enorme vlucht genomen en alle boekhandels zijn er afhankelijk van geworden. En natuurlijk, ik verkoop ook graag 200 exemplaren van de nieuwe Herman Koch: makkelijk verdiend en veilig. Minder exemplaren verkopen van meer titels betekent meer geld en kennis investeren en meer risico.
Vervolgens is de assortimentsboekhandel steeds minder in de breedte gaan inkopen en vervlakt het assortiment. En ja, dan hoeven we ook minder te investeren in de kwaliteit (en kwantiteit) van personeel. En zo dreigt het specifieke profiel van de brede boekhandel tenonder te gaan.
Gevolg: de bestsellers verkopen kan iedereen: Ako, Bruna en de Albert Heijn. Bol profiteert zelfs dubbel: boeken uit de Top 10 kunnen natuurlijk makkelijk online verkocht worden en door het verschralende aanbod in de fysieke boekhandel heeft BOL ineens schijnbaar meer leverbare titels dan de boekhandel.
Hier geeft u, hoofdredactie, mij terecht een schop onder de kont. De echte boekhandel zal opnieuw en blijvend moeten investeren in voorraad en personeel. Zij zal zowel de bestsellers willen verkopen als een breder assortiment. De klanten zijn gelukkig nog steeds op zoek naar een breder aanbod en dat idee waren we even kwijt.
Zij zal haar klanten alle vormen van lezen moeten aanbieden en dus luisterboeken en ebooks moeten omarmen. Zij zal uitgevers moeten aanspreken op hun veel te langzame tempo in het beschikbaar maken van ebooks. Zij zal een eigen individueel profiel moeten uitbouwen dat haar klanten zal blijven aanspreken en klantentrouw zal opleveren. Zij zal haar deel in de promotie moeten opeisen voor de unieke elementen van de brede boekhandel. Zij zal bij haar inkoopcombinaties steun moeten afdwingen voor een eigen, persoonlijke keuze in het aanbod.
Makkelijk? Nee. De marges zijn dun en middelen bescheiden. Ondoenlijk? Natuurlijk niet: er zijn genoeg boekhandels met deze inzichten en met de nodige kennis en passie.
Hubert van Belois
Boekhandelaar te Rottterdam.
